Panama Canal Surcharge Là Gì? Tác Động & Cách Tính PCS Trong Logistics

Panama Canal Surcharge là gì? Vì sao hãng tàu thu? PCS ảnh hưởng như thế nào đến giá CIF, FOB và landed cost? Và doanh nghiệp có thể làm gì để giảm tác động của phụ phí này?

Trong những năm gần đây, cụm từ Panama Canal Surcharge xuất hiện ngày càng nhiều trong báo giá vận tải biển, đặc biệt trên các tuyến châu Á – Mỹ East Coast. Không ít doanh nghiệp Việt Nam khi nhận quotation mới phát hiện thêm một dòng phụ phí mang tên PCS mà trước đó chưa từng chú ý.

Bài viết dưới đây Nghiệp vụ xuất nhập khẩu sẽ phân tích chuyên sâu toàn bộ vấn đề từ góc nhìn thực tế vận hành.

1. Panama Canal Surcharge là gì?

Panama Canal Surcharge (PCS) là phụ phí vận tải biển do hãng tàu thu nhằm bù đắp chi phí phát sinh khi tàu đi qua kênh đào Panama, đặc biệt trong điều kiện hạn chế lưu thông hoặc tăng phí sử dụng kênh đào.

- Nói đơn giản:

√ Panama Canal = tuyến đường biển chiến lược nối Thái Bình Dương và Đại Tây Dương

√ Surcharge = phụ phí bổ sung

√ Panama Canal Surcharge = phụ phí kênh đào Panama

- PCS thường được áp dụng cho các chuyến tàu container đi qua Panama Canal để:

+ Bù chi phí phí qua kênh đào

+ Bù chi phí đấu giá slot qua kênh

+ Bù chi phí chờ đợi do tắc nghẽn

+ Bù giảm tải trọng do mực nước thấp

→ Điểm quan trọng: PCS không phải là cước vận tải chính (freight), mà là phụ phí bổ sung.

>> Tham khảo: Khóa học xuất nhập khẩu logistics thực tế

2. Vai trò của kênh đào Panama trong thương mại toàn cầu

Để hiểu vì sao Panama Canal Surcharge có sức ảnh hưởng lớn, cần hiểu vị trí chiến lược của kênh đào này.

- Panama Canal giúp:

+ Rút ngắn khoảng 13.000 km so với vòng qua mũi Horn

+ Giảm thời gian vận chuyển 10–15 ngày

+ Kết nối châu Á với Mỹ East Coast

- Khoảng 5–6% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua Panama Canal. Riêng đối với Mỹ, gần 40% container nhập vào East Coast phụ thuộc tuyến này.

3. Vì sao Panama Canal Surcharge tăng mạnh 2024–2026?

3.1 Hạn hán nghiêm trọng – mực nước thấp kỷ lục

Panama Canal phụ thuộc vào hồ Gatun để duy trì mực nước. Khi lượng mưa giảm mạnh:

• Mực nước giảm
• Giảm số lượt tàu qua kênh mỗi ngày
• Giảm tải trọng tàu

→ Hệ quả: cung vận chuyển giảm – chi phí tăng.

3.2 Đấu giá slot qua kênh đào

Trong giai đoạn cao điểm, hãng tàu phải:

+ Đấu giá quyền đi trước

+ Trả hàng trăm nghìn USD cho một slot ưu tiên

+ Chi phí này được chuyển thành PCS.

3.3 Tắc nghẽn kéo dài

Thời gian chờ tàu có thể kéo dài: 10–20 ngày, thậm chí lâu hơn trong mùa cao điểm

- Điều này làm tăng:

• Chi phí thuê tàu (charter)
• Chi phí nhiên liệu
• Chi phí vận hành

- PCS chính là cách hãng tàu phân bổ lại chi phí đó.

>> Xem thêm: Freight Prepaid Là Gì? Phân Biệt Freight Prepaid và Freight Collect Trong Logistics

4. Tuyến vận tải nào bị ảnh hưởng bởi Panama Canal Surcharge?

• Asia → US East Coast (bị ảnh hưởng nặng nhất)

- Ví dụ:

• Việt Nam → New York
• Việt Nam → Savannah
• Việt Nam → Houston

→ Đây là tuyến chịu PCS phổ biến nhất.

• Asia → Europe (một phần)

Một số tuyến vòng qua Panama có thể bị ảnh hưởng.

• Tuyến nội địa Mỹ

Một số tuyến nội địa cũng áp dụng PCS.

5. Mức phí Panama Canal Surcharge hiện nay

- PCS biến động theo thời điểm và hãng tàu.

- Trung bình thị trường:

+ Container 20’: 150 – 300 USD

+ Container 40’: 250 – 500 USD

+ Reefer: 400 – 700 USD

→ Lưu ý: PCS có thể thay đổi theo tuần.

6. PCS ảnh hưởng thế nào đến giá thành xuất khẩu?

6.1 Tăng giá CIF/CFR

Nếu doanh nghiệp xuất khẩu theo CIF:

→ PCS do người bán trả
→ Giá xuất khẩu tăng
→ Biên lợi nhuận giảm nếu không điều chỉnh kịp

6.2 Ảnh hưởng đến landed cost

√ Landed cost = giá hàng + freight + phụ phí + thuế

√ PCS tăng → landed cost tăng → giảm cạnh tranh.

7. Ai là người trả Panama Canal Surcharge?

- Phụ thuộc Incoterms:

Phụ thuộc Incoterms:

Điều kiện	Ai trả PCS
FOB	Buyer
CIF	Seller
CFR	Seller
CPT	Seller

- Nhiều tranh chấp phát sinh do:

• Không ghi rõ trong hợp đồng
• Không làm rõ trong quotation

- Cách giảm tác động Panama Canal Surcharge

+ Chuyển tuyến qua US West Coast + rai: Giảm PCS nhưng tăng chi phí inland.

+ Đàm phán all-in freight: Yêu cầu hãng tàu báo giá trọn gói và không tách PCS riêng

+ Lựa chọn điều kiện FOB: Chuyển trách nhiệm PCS cho buyer.

- Xu hướng Panama Canal Surcharge trong tương lai

+ Biến đổi khí hậu khiến: PCS có thể trở thành phụ phí dài hạn và không còn là phụ phí tạm thời

+ Doanh nghiệp cần: Lập kế hoạch giá dài hạn và dự phòng chi phí logistics

8. FAQ – Câu hỏi thường gặp về Panama Canal Surcharge 

1. Panama Canal Surcharge có bắt buộc không?

Không phải phí nhà nước, mà là phụ phí hãng tàu.

2. PCS có nằm trong freight không?

Tùy báo giá. Có thể tách riêng hoặc gộp all-in.

3. PCS có thể đàm phán không?

Có, nếu sản lượng lớn.

- Panama Canal Surcharge không chỉ là một dòng phụ phí nhỏ trong quotation. Nó phản ánh:

• Biến động khí hậu
• Rủi ro chuỗi cung ứng
• Áp lực chi phí toàn cầu

- Hiểu đúng PCS giúp doanh nghiệp:

• Kiểm soát giá thành
• Lập kế hoạch xuất khẩu hợp lý
• Đàm phán hiệu quả với hãng tàu

Trong bối cảnh logistics ngày càng biến động, kiến thức về Panama Canal Surcharge chính là một phần năng lực quản trị chi phí bắt buộc của doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiện đại.

Xuất nhập khẩu Lê Ánh không chỉ là đơn vị đào tạo khóa học xuất nhập khẩu, khóa học logistics thực tế cho người mới bắt đầu, trung tâm tập trung đào tạo chuyên sâu giúp học viên nâng cao chuyên môn ở từng vị trí công việc cụ thể thông qua các khóa học chuyên sâu như: 

+ Khóa học Khai báo Hải quan

+ Khóa Học Báo cáo Quyết toán Hải quan

+ Khóa học Chứng nhận Xuất xứ Hàng hóa (Khóa học C/O)

+ Khóa học Thanh toán Quốc tế

+ Khóa học Mua hàng Thực chiến

+ Khóa Học Sale Xuất khẩu- Nghệ thuật Bán hàng Quốc tế

+ Khóa học Chứng từ Xuất nhập khẩu & Logistics

+ Khóa học Khởi nghiệp Kinh doanh Xuất nhập khẩu

+ Khóa học Tra mã HS

+ Khóa học Sale Logistics

+ Khóa Học Ôn thi Chứng chỉ CDCS

+ Khóa học Xuất nhập khẩu Thực tế dành cho Doanh nghiệp (Inhouse)

Hotline: 0904.84.8855

Ngoài các khóa học logistics chất lượng thì trung tâm Lê Ánh còn cung cấp các khóa học kế toán online - offline, khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội, TPHCM và học online chuyên nghiệp chất lượng tốt nhất hiện nay.

Thực hiện bởi: XUẤT NHẬP KHẨU LÊ ÁNH - TRUNG TÂM ĐÀO TẠO XUẤT NHẬP KHẨU THỰC TẾ SỐ 1 VIỆT NAM